Θετική διαπαιδαγώγηση και η τεχνική του «ναι»
Η θετική διαπαιδαγώγηση και η τεχνική του «ναι» έχουν σίγουρα πολλές ομοιότητες. Η μια μέθοδος διαπαιδαγώγησης συμπληρώνεται από την άλλη για αυτό και αξίζει να μάθουμε περισσότερα σχετικά. Σε αυτό το άρθρο λοιπόν βασισμένο στην παιδική ψυχολογία θα δούμε με έναν τρόπο πως συνδυάζονται οι δύο τρόποι ανατροφής.
Επειδή οι γονείς αναμφισβήτητα παίζουν τον πιο σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών.Ωστόσο ο γονεϊκός ρόλος αν και είναι ο πιο σημαντικός της ζωής μας,είναι τόσο απαιτητικός.Χρειάζεται σίγουρα αγάπη,υπομονή και εσωτερική ψυχική δύναμη.
Η θετική διαπαιδαγώγηση,όπου είναι μια από τις αρχές του attachment parenting βασίζεται κυρίως στον αμοιβαίο σεβασμό και στην ενσυναίσθηση. Σκοπός είναι τα όρια στα παιδιά να μπαίνουν με θετικό τρόπο με στόχο την αυτό-οριοθέτηση και αυτό-ρύθμιση τους.
Η φιλοσοφία της είναι το να φερόμαστε στα παιδιά μας όπως θα θέλαμε να μας συμπεριφέρονται εμάς οι δικοί μας γονείς.Άρα σημαντικό είναι να μπαίνουμε στην θέση τους.Βασίζεται στην ιδέα ότι τα παιδιά χρειάζονται κυρίως σεβασμό και αγάπη για να αναπτυχθούν σωστά. Σημαντικό ρόλο παίζει φυσικά και η θετική επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών.
Προσφέρουμε θετική επικοινωνία και θετική προσοχή στο παιδί.
Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να μας μιλάνε για ότι τα απασχολούν.Να γνωρίζουν ότι είμαστε πάντα εδώ για εκείνα να τα ακούσουμε.Τα ακούμε προσεκτικά και προσπαθούμε να μας εκφράζουν τα συναισθήματα τους.Πάντα με ενσυναίσθηση μπαίνοντας στην δική τους θέση….
«Δεν είσαι μόνος/η.Θα βρούμε μαζί λύση στο πρόβλημα σου.»
Επίσης και η σύγχρονη θετική ψυχολογία υποστηρίζει την θετική σχέση ανάμεσα σε γονείς και παιδιά.Μια μέθοδο ανατροφής με θετικές φράσεις χωρίς φωνές.Άλλωστε κανείς δεν έμαθε με φωνές,μπορεί να κατάφερε να επιβιώσει αλλά δεν έμαθε τίποτα!
Ταυτόχρονα με τα παραπάνω πολύ σημαντική είναι η φυσική ενίσχυση προς τα παιδιά μας.Δηλαδή το να μένουμε στις καλές συμπεριφορές τους και να τις ενισχύουμε σε κάθε ευκαιρία.Να τις ενθαρρύνουμε και να τις επαινούμε.Αποφεύγοντας έτσι να δίνουμε σημασία στις αρνητικές ανεπιθύμητες τους στιγμές.Επιπροσθέτως τα παιδιά έχουν ανάγκη από αναγνώριση στις προσπάθειες και στα επιτεύγματα τους.
Η αναγνώριση,η ανταπόκριση και η επιβεβαίωση από μέρους μας,είναι ανάγκες των παιδιών.
•Τα οφέλη της θετικής διαπαιδαγώγησης είναι πολλά:
✔️βελτιώνει την σχέση γονέα-παιδιού
✔️αυξάνει το αίσθημα της αισιοδοξίας τους
✔️βοηθάει στην αυτοπεποίθηση και στην αυτοεκτίμηση τους
Είναι σημαντικό να τους εκφράζουμε με λόγια τα θετικά τους χαρακτηριστικά και τις καλές συμπεριφορές τους.Ενώ πρέπει να αποφεύγουμε να κρίνουμε αρνητικά τον χαρακτήρα τους.Καλό είναι να μένουμε μόνο στην συμπεριφορά τους εστιάζοντας περισσότερο όταν αυτή είναι θετική.
✔️δημιουργεί το αίσθημα της αυτοδυναμίας
✔️αυξάνει την εμπιστοσύνη του παιδιού προς τον εαυτό του αλλα και τον κόσμο
✔️μειώνει το αίσθημα του άγχους και του στρες
✔️βοηθάει στην συναισθηματική τους ανάπτυξη και ψυχική υγεία
✔️προσφέρει υψηλότερο επίπεδο IQ και καλύτερες ακαδημαϊκές επιδόσεις
•«Yes parenting» η τεχνική του ναι:
Η θετική διαπαιδαγώγηση υποστηρίζει την δημιουργία ενός περιβάλλοντος με «ναι»
Αν το σκεφτείς το όχι είναι απαραίτητο να ακούγεται στις επικίνδυνες η παράλογες απαιτήσεις των παιδιών.Είναι δεδομένο ότι το κάθε όχι μας θα προκαλέσει αντιδράσεις και διαφωνίες.Το θέμα είναι το αρνητικό να το μετατρέπουμε σε θετικό.Ως γονέας να επικεντρώνεσαι περισσότερο στα θετικά στοιχεία!
Να προσπαθείς να αποφεύγεις να ξεκινάς μια αρνητική πρόταση ακόμα και αν είναι η άποψη σου προς το όχι.Είναι προτιμότερο να ξεκινάς με ένα ναι και ύστερα να εξηγείς η θέτεις κάποιους «όρους» για να ισχύει η θετική σου απάντηση!Μπορούμε να λέμε σχεδόν πάντα ναι,απλά θέτοντας κάποιες προϋποθέσεις και κανόνες όταν είναι απαραίτητο.
•Τα οφέλη αυτής της μεθόδου:
✔️καλύτερη επικοινωνία με το ίδιο το παιδί,νιώθει πως ο γονιός του το ακούει και το νοιάζεται πραγματικά
Άλλωστε σκοπός μας είναι πάντα να τους δείχνουμε ότι τα καταλαβαίνουμε.Ασχέτως συμπεριφορών και πράξεων,πρέπει να νιώθουν πάντα πως τα αγαπάμε και τα νοιαζόμαστε.
*Τα παιδιά όταν συμπεριφέρονται άσχημα,συνήθως είναι είτε επειδή νιώθουν αρνητικά για τον εαυτό τους είτε απόμακρα από τους γονείς τους.
✔️δίνουμε στα παιδιά περισσότερες πρωτοβουλίες ως προς την λήψη αποφάσεων και το κομμάτι της υπευθυνότητας
Είναι σημαντικό το παιδί να παίρνει μέρος στην λήψη αποφάσεων που το αφορούν.
✔️το ενθαρρύνουμε να ζητάει αυτό που θέλει η έχει ανάγκη χωρίς να φοβάται την απόρριψη
✔️τους δίνεται ο χώρος της αναγνώρισης των αναγκών τους
✔️περισσότερη ηρεμία και ομαλότητα στην καθημερινότητα με λιγότερες εκρήξεις θυμού
Καθώς όλα κρίνονται από την δική μας στάση.Ο τρόπος που φερόμαστε στο παιδί μας λειτουργεί σαν καθρέφτης για το πως θα μάθει το ίδιο το παιδί να φέρεται στον εαυτό του.
✔️πετυχαίνεται μια ισότιμη συνεργασία μεταξύ γονέα και παιδιού
Για παράδειγμα αντί να πεις: -Όχι δεν μπορείς να φας γλυκό τώρα! Δοκίμασε: –Ναι,μπορείς να φας γλυκό,μόλις τελειώσεις το φαγητό σου. Αντί για το όχι είναι προτιμότερο να λέμε: «θα μπορούσες να….» και να δίνουμε μια εναλλακτική ιδέα/πρόταση.
Σκοπός είναι να περιορίσουμε τα δικά μας όχι αντικαθιστώντας τα με άλλες λέξεις. Αλλά και τις ερωτήσεις μας να τις θέτουμε δίνοντας πάντα επιλογές και εναλλακτικές. Με αυτό τον τρόπο θα αποφύγουμε τις δικές τους σίγουρες αρνητικές απαντήσεις και θα είναι πιο συνεργάσιμα.
Η επαναλαμβανόμενη «τεχνική του όχι» δηλαδή το να λέμε συνεχώς όχι στο παιδί: δημιουργεί πολλές εντάσεις και δυσκολίες στην συνύπαρξη μας.
Στο μυαλό των παιδιών το όχι μοιάζει περισσότερο με αποδοκιμασία παρά με καθοδήγηση.
Πριν πεις όχι σταμάτα λίγο και σκέψου: γιατί λες όχι;
*Και αν το σκεφτείς λίγο αντίστροφα,οι γονείς έχουμε την τάση να θελουμε τα παιδιά μας να λένε σε όλα ναι. Ότι κι αν τους ζητήσουμε η τα συμβουλέψουμε κλπ. Μπορεί εμείς να θεωρούμε κάτι ως καλό,ενώ εκείνα να το βλέπουν διαφορετικά. Άρα το όχι είναι πιο σημαντικό να μάθουν να το λένε τα ίδια τα παιδιά όταν αυτό επιθυμούν. Πέρα από αντίδραση μπορεί να έχει τους δικούς του λόγους για να πει σε κάτι όχι. Αν «υποχρεώσουμε» τα παιδιά μας να λένε σε όλα ναι είναι σαν να τα μαθαίνουμε να σκύβουν το κεφάλι.
Μέσα στο κομμάτι της θετικής διαπαιδαγώγησης όπως ήδη αναφέραμε, πρωταρχικό ρόλο παίζει η έννοια της ενσυναίσθησης. Γιατί όταν τα όρια μπαίνουν με ενσυναισθηση και κατανόηση τότε γίνονται και εύκολα αποδεκτά.Όταν τα παιδιά αισθάνονται ότι τα καταλαβαίνουμε,είναι πιο πρόθυμα να αποδεχτούν τα όρια μας.
Διάβασε επίσης: Εν συναίσθηση: τι πραγματικά σημαίνει εν συναίσθηση και πως μπορεί να λειτουργήσει στην ζωή μας;(μας απαντάει η ψυχολόγος Μαρίνα Κρητικού)
Η θετική γονεϊκότητα έχει ως στόχο το μεγάλωμα των παιδιών σε ένα υγιές και θετικό περιβάλλον. Κάθε είδους βίας(λεκτικής,συναισθηματικής η σωματικής)είναι απαγορευμένη.Σκοπός είναι οι γονείς να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας,να τα μεγαλώνουμε με κατανόηση και σεβασμό.Σε ένα πνεύμα απόλυτης συνεργασίας και εμπιστοσύνης.Το αποτέλεσμα έτσι είναι τα παιδιά να μεγαλώνουν χαρούμενα.
Η θετική γονεϊκότητα με δυο λόγια μπορεί να οριστεί ως: «Η συμπεριφορά που είναι βασισμένη στην προώθηση του καλύτερου προς το συμφέρον του παιδιού.
Οι τιμωρίες δεν χωράνε σε αυτόν τον τρόπο ανατροφής.Η τιμωρία θεωρείται ένα είδος bullying από τους γονείς προς τα παιδιά.Η σκληρή πειθαρχία δυσκολεύει την ικανότητα του ίδιου του παιδιού για αυτοπειθαρχία.Επίσης φυσικά και δεν δίνει καμία λύση.Η σκληρή πειθαρχία και η τιμωρία είναι σίγουρο ότι προκαλούν την αντίδραση και την επανάσταση των παιδιών.
Για αυτό τον λόγο απέφυγε κάθε είδους τιμωρίας όπως είναι για παράδειγμα η απομόνωση. Είναι δεδομένο ότι θα προκαλέσει χειρότερες αντιδράσεις.Το να αφήσεις το παιδι μόνο του να διαχειριστεί τα συναισθήματα του είναι σαν να το υποτιμάς. Σαν να υπονομεύεις την συναισθηματική του νοημοσύνη.
Είναι καλύτερα λοιπόν να αφήνουμε τις φυσικές επιπτώσεις να λειτουργούν από μόνες τους ως συνέπειες των πράξεων. Και όχι τιμωρίες προερχόμενες από εμάς πολλές φορές δίχως καμία συσχέτιση και λογική. Για παράδειγμα: Όταν ένα παιδί δεν θέλει να διαβάσει για το σχολείο,η φυσική συνέπεια είναι ότι θα πάει αδιάβαστο! Δεν είναι ούτε το κλείσιμο της τηλεόρασης ούτε το να μην παίξει PlayStation!
Η θετική διαπαιδαγώγηση ως μέθοδος ανατροφής σίγουρα χρειάζεται τον χρόνο της για να δουλέψει. Αξίζει όμως κάθε υπομονή,επιμονή και πρακτική της. Αφού είναι σίγουρο ότι θα ενισχύσει τον δεσμό και την σχέση μας με τα παιδιά μας. Επιπλέον θα τα βοηθήσει να αυτό-ρυθμιστούν και να αναπτυχθούν ομαλά. Μεγαλώνοντας τα παιδιά μας με βάση την θετική διαπαιδαγώγηση,θα ανεξαρτητοποιηθούν όταν εκείνα είναι έτοιμα.Αλλά το πιο σημαντικό;Έχοντας πάντα μια ασφαλή βάση πίσω τους.
*Πηγές πληροφόρησης,γνώσης και έμπνευσης για το κείμενο αυτό:
-Η Ομάδα της ψυχολόγου-παιδοψυχολόγου Βούλας Γκάντσιου στο Facebook: Θετική Διαπαιδαγώγηση Parent Educator Attachment Parenting Gkantsiou Voula
